Grŵp Ymchwil Prosiect Pengwin
Rydym yn edrych am blant 0-3 i gymryd rhan. Cofrestrwch yma.
Cyflwyniad
Mae grŵp ymchwil Prosiect Pengwin yn gweithio ar ran Llywodraeth Cymru i ddatblygu offer ac adnoddau a fydd yn cefnogi ymarferwyr iechyd, addysg a gofal plant i adnabod a chefnogi sgiliau lleferydd, iaith a chyfathrebu yn y blynyddoedd cynnar.
Mae'r prosiect hwn yn rhan o gynllun Llywodraeth Cymru i gefnogi a hybu datblygiad sgiliau lleferydd, iaith a chyfathrebu mewn plant yng Nghymru yn dilyn tystiolaeth sy'n dod i'r amlwg o effaith y cyfyngiadau iechyd cyhoeddus a osodwyd yn ystod pandemig COVID-19. Cliciwch yma am fwy o wybodaeth am gefndir y prosiect.
Gwybodaeth i Rieni
Sut alla’i gymryd rhan?
Rydym yn chwilio am amrywiaeth o bobl sy'n byw yng Nghymru i gymryd rhan yn y prosiect. Os hoffech ddylanwadu ar sut mae plant ifanc ag anghenion lleferydd, iaith a chyfathrebu yn cael mynediad at gymorth cynnar, edrychwch ar y wybodaeth isod i weld sut y gallwch gymryd rhan.
Ydych chi'n rhiant neu'n ofalwr i blentyn 0-5 oed sy'n byw yng Nghymru?
Bydd data yn cael ei gasglu yn ystod 2024 a 2025
Rydym yn gwahodd plant a’u rhieni/gwarchodwyr o’r awdurdodau lleol canlynol i gymryd rhan:
- Gwynedd
- Ceredigion
- Sir Gaerfyrddin
- Caerdydd
Cliciwch yma i gofrestru ar gyfer yr astudiaeth.
Gallwch ein dilyn ar gyfryngau cymdeithasol am ddiweddariadau.
E-bost: prosiectpengwin@cardiffmet.ac.uk
Mae croeso i chi ymuno â’n panel rhieni/gofalwyr cynghorol.
Rydym yn awyddus i gysylltu â chi er mwyn i ni eich gwahodd i siarad â ni am eich profiadau a rhannu eich barn ar ein penderfyniadau a’n cynlluniau ymchwil. Os hoffech ymuno â'n panel rhieni/gofalwyr cynghorol, gofynnwn i chi lenwi'r ffurflen isod i roi gwybodaeth gychwynnol i ni. Bydd eich manylion cyswllt yn cael ei gadw ar ein system a byddwn yn cysylltu â chi pan fydd cyfleoedd i chi gefnogi ni gyda'n gwaith.
Beth fydd gofyn i mi ei wneud?
Gall rhieni/gofalwyr cynghorol gefnogi'r prosiect mewn sawl ffordd, er enghraifft:
- Adolygu dogfennau a fydd yn cael eu defnyddio i recriwtio teuluoedd i ymuno a gweithdai neu brofi'r offer newydd
- Mynychu cyfarfodydd ar-lein neu mewn person i drafod rolau a ffyrdd cyfredol o weithio yng Nghymru
- Cael sgwrs gydag un o'r ymchwilwyr ar y ffôn neu drwy alwad fideo i roi adborth ar ein cynlluniau neu adnoddau rydym yn eu datblygu
Mae'r rôl wirfoddol hon yn hyblyg, er mwyniddo weithio gyda'ch amgylchiadau chi. Bydd pob cyfle i gefnogi yn cael ei egluro yn glir i chi allu penderfynu os ydych yn medru cyfrannu. Nid oes angen unrhyw brofiad blaenorol arnoch o fod mewn rôl fel hon, dim ond parodrwydd i roi eich barn fel rhiant/gofalwr.
Ffurflen Mynegi Diddordeb ar gyfer Panel Rhieni/Gofalwyr Cynghorol
Gwybodaeth i weithwyr proffesiynol
Mae offeryn Pengwin wedi'i gynllunio i gyd-fynd â Rhaglen Cysylltiadau Plant Iach Cymru a drefnwyd i ddigwydd pan fydd plentyn yn 15 mis, 27 mis a 3 1/2 oed, a fydd yn adnabod plant sy'n dangos arwyddion o anghenion lleferydd, iaith a chyfathrebu.
Mae'r offeryn hwn wedi'i gynllunio i'w ddefnyddio gan y gweithlu sy'n ymweld ag iechyd ac ymarferwyr blynyddoedd cynnar i sgrinio plant ar gyfer anghenion lleferydd, iaith a chyfathrebu a helpu unrhyw blentyn a nodwyd ag angen ar y llwybr cywir ar gyfer cefnogaeth. Gan mai ychydig iawn o ddata sydd ar gael ar hyn o bryd ar gyfer cerrig milltir plant yn yr iaith Gymraeg, bydd rhan helaeth o'r astudiaeth hon yn gofyn i ni gasglu data ar alluoedd iaith gan sampl gynrychioliadol o blant yng Nghymru.
Er mwyn cefnogi'r offeryn newydd, rydym hefyd yn datblygu hyfforddiant ar gyfer defnyddwyr yr offer ac ystod o ymyriadau i gefnogi plant a nodwyd ag anghenion lleferydd, iaith neu gyfathrebu. Er mwyn sicrhau bod yr ymyriadau hyn yn briodol ac yn deg, byddwn yn cyd-gynhyrchu â rhieni, Therapi Lleferydd ac Iaith ac Ymarferwyr Blynyddoedd Cynnar fel ei gilydd.
Ydych chi'n gweithio neu’n gwirfoddoli mewn cyd-destun iechyd / addysg / gofal plant gyda phlant ifanc a theuluoedd sy'n byw yng Nghymru?
Mae croeso i chi ymuno â’n panel ymarferwyr ymgynghorol.
Rydym yn awyddus i wneud cysylltiadau gyda phobl sy'n gweithio â phlant o dan 5 oed a'u teuluoedd ar draws cyd-destunau iechyd, addysg a chartref. Os hoffech ymuno â'n panel ymarferwyr cynghorol, gofynnwn i chi roi gwybodaeth gychwynnol i ni isod a byddwn yn cysylltu â chi pan mae fydd cyfleoedd i chi gefnogi ni gyda'n gwaith.
Beth fydd gofyn i mi wneud?
Gall ymarferwyr cynghorol gefnogi'r prosiect mewn sawl ffordd, er enghraifft:
- Adolygu dogfennau a fydd yn cael eu defnyddio i recriwtio sampl o blant i brofi'r offer newydd
- Mynychu cyfarfodydd ar-lein neu wyneb yn wyneb i drafod rolau a ffyrdd cyfredol o weithio yng Nghymru
- Cael sgwrs gydag un o'r ymchwilwyr ar y ffôn neu drwy alwad fideo i roi adborth ar adnoddau rydym yn eu datblygu
Mae'r rôl wirfoddol hon yn hyblyg fel ei fod yn gweithio gyda'ch amgylchiadau chi. Bydd pob cyfle i gefnogi yn cael ei egluro yn glir i chi allu penderfynu os allwch chi gyfrannu. Nid oes angen unrhyw brofiad blaenorol arnoch o fod mewn rôl fel hon, dim ond parodrwydd i roi eich barn fel rhywun sydd â phrofiad o weithio gyda phlant a'u teuluoedd yn y blynyddoedd cynnar.
Ffurflen Mynegi Diddordeb Panel Ymarferwyr Cynghorol
Os oes gennych unrhyw gwestiwn gallwch e-bostio: prosiectpengwin@cardiffmet.ac.uk
Cwestiynau Cyffredin:
Pwy fydd yn cynnal y profion?
Mae’ offer wedi’u cynllunio i’w ddefnyddio yn ystod ymweliad cartref. Mae'r drafodaeth rhwng yr ymarferydd a'r rhiant yn ganolog i'r broses, o ran siarad am ddatblygiad y plentyn hyd yma a thrafod unrhyw bryderon sy'n codi. Y prif grŵp defnyddwyr ar gyfer yr offer hyn yw timau iechyd sy'n ymweld, ond gallent hefyd gael eu cynnal gan unrhyw ymarferydd sy'n ymweld â'r cartref ac sydd â'r wybodaeth a'r sgiliau angenrheidiol o ran datblygiad lleferydd, iaith a chyfathrebu yn yr oedran hwnnw. I blant nad ydynt yn cael adolygiad 42m gan aelod o'r tîm ymweld ag iechyd, gall ymarferydd addysg gynnal yr offeryn hwn sydd â'r sgiliau angenrheidiol o ran datblygiad lleferydd, iaith a chyfathrebu. Bydd angen i'r ymarferydd fod mewn rôl lle mae'n briodol iddo drafod unrhyw bryderon a godwyd gyda'r rhieni/gofalwyr a chydweithio i benderfynu ar y camau nesaf. Yn yr achos hwn, argymhellir hefyd bod ymarferwyr addysg yn cyfathrebu â'r tîm ymweld ag iechyd lleol am yr offeryn 42m Pengwin er mwyn osgoi dyblygu'r asesiad. Bydd hyn yn cefnogi gwyliadwriaeth angen dros amser a rhannu gwybodaeth i ddarparu'r gefnogaeth orau i'r teulu.
Pa oedrannau fydd plant yn cael eu sgrinio a pham yr oedran hynny?
Bydd plant yn cael eu sgrinio pan yn 15 mis, 27 mis, a’n 3 1/2 oed. Mae'r oedrannau hyn wedi cael eu dewis gan Lywodraeth Cymru ac maent yn cyd-fynd â phwyntiau gwirio Plant Iach Cymru.
Gellir sgrinio plant cyn neu ar ôl yr oedrannau hynny?
Ni ddylid defnyddio offeryn Pengwin ar blant nad ydynt eto wedi cyrraedd y pwyntiau oedran perthnasol oherwydd gallai hyn arwain at adnabod y plentyn yn ddiangen gyda phryder.
Ydy’r Pengwin yn cymryd lle asesiad Wellcomm?
Gwerthusodd adolygiad WELS-R y Wellcomm (Blynyddoedd Cynnar) yn erbyn trothwyon a argymhellir leiaf, h.y. dibynadwyedd (cysondeb mewnol) = 0.6-0.7, Dilysrwydd Adeiladu = 0.8, Sensitifrwydd = 0.8, Penodolrwydd = 0.8. Dangosodd y data sydd ar gael i blant 3-6 oed nad oedd yr offeryn yn bodloni'r trothwyon hyn a argymhellir. Nid oedd unrhyw fesurau dilysu ar gael i blant o dan 3 oed. Nid yw'n glir a yw'r offeryn hwn yn nodi'r plant sydd angen cymorth ychwanegol yn effeithiol, felly daeth yr adolygiad i'r casgliad nad oedd Wellcomm (Blynyddoedd Cynnar) yn addas i'r diben fel offeryn sgrinio cyffredinol. Archwiliodd adolygiad WELS-R hefyd pa offer oedd ar gael yn Gymraeg ac nid yw'r Welcomm (Blynyddoedd Cynnar) ar gael yn Gymraeg. Ni ellir cymhwyso data gan blant uniaith i blant dwyieithog oherwydd gwahaniaethau yng nghyfradd a natur datblygiad lleferydd ac iaith ar draws y poblogaethau hyn. Mae hyn yn golygu na ellir cymhwyso unrhyw offeryn sgrinio a ddatblygwyd i'w ddefnyddio gyda siaradwyr uniaith Saesneg i blant sy'n agored i ieithoedd eraill.
Mae offer Pengwin yn cefnogi adnabod anghenion lleferydd, iaith a chyfathrebu pan fydd plentyn yn 15 mis, 27 mis a’n 42 mis. Er mwyn diwallu anghenion plant sy'n byw yng Nghymru, bydd y Pengwin yn addas i blant sy'n clywed Saesneg, Cymraeg neu gyfuniad o Gymraeg a Saesneg. Bydd hefyd yn helpu'r defnyddiwr i ystyried lefel yr amlygiad i bob iaith (h.y. faint o bob iaith y mae'n ei chlywed) wrth benderfynu a yw'r plentyn yn cyflwyno angen lleferydd, iaith a/neu gyfathrebu.
Gan ystyried yr uchod, pan fydd Prosiect Pengwin ar gael ledled Cymru ni fydd unrhyw gyllid ychwanegol ar gyfer WellComm ar gael gan Lywodraeth Cymru.
A oes angen i staff fod yn siaradwyr Cymraeg i ddarparu’r offeryn dwyieithog?
Dylai'r offeryn gael ei wneud ym mhrif iaith y plentyn (gallai hyn fod yr iaith a glywodd yn gyntaf neu'r iaith y maent yn ei chlywed amlaf yn ystod eu bywydau bob dydd). Os mai Cymraeg yw prif iaith y plentyn, yna bydd angen i siaradwr Cymraeg gwblhau’r offeryn.
Mae'r offer ar gyfer plant sy’n 15 mis a 27 mis wedi'u dylunio mewn modd sy’n caniatáu i'r rhiant/gofalwr drafod datblygiad lleferydd ac iaith eu plentyn ar draws y ddwy iaith, e.e. pan fydd yr ymarferydd yn gofyn a yw'r plentyn wedi dechrau dweud unrhyw eiriau eto, gofynnir iddo ofyn y cwestiwn hwn ar gyfer y Gymraeg a'r Saesneg lle mae'r ddwy iaith yn bresennol ym mywyd y plentyn. I blentyn sy'n clywed Cymraeg a Saesneg (ond lle nad yw'r Gymraeg yn cael ei hystyried yn brif iaith), gellid gwneud yr offeryn yn Saesneg.
Mae gan yr offeryn i blant 42 mis adran lle mae ymarferydd yn rhannu lluniau gyda'r plentyn er mwyn asesu eu dealltwriaeth a'u defnydd o iaith. I blant sy'n clywed Cymraeg a Saesneg, bydd angen cynnal yr adran hon yn y ddwy iaith.
A fydd cost gweithredu ar gyfer awdurdodau lleol?
Ni fydd costau ynghlwm wrth lwybr Pengwin.