Astudiaeth Newydd yn Dangos yr Effaith Ddifrifol Mae Prisiau Uchel Llaeth Fformiwla Babanod yn ei Chael ar Deuluoedd yn y DU

Mae ymchwil newydd wedi’i gyd-awduro gan Brifysgol Metropolitan Caerdydd yn tynnu sylw at bryderon cynyddol ynghylch ansicrwydd bwyd i fabanod, llesiant rhieni ac arferion bwydo diogel.

Mae’r astudiaeth, ‘Infant formula affordability negatively impacts parent wellbeing, financial security and safe feeding practices in the UK’, wedi datgelu’r effaith ddifrifol y mae prisiau cynyddol llaeth fformiwla i fabanod yn ei chael ar deuluoedd ledled y DU, gan orfodi rhai rhieni i ddyled, arferion bwydo anniogel a gofid emosiynol difrifol.

Wedi’i hariannu gan y Cyngor Ymchwil Meddygol, yr astudiaeth ymchwil hon yw’r gyntaf o’i bath yn y DU sy’n dangos sut mae fforddiadwyedd fformiwla babanod yn effeithio ar rieni a babanod.

Gan ddefnyddio arolygon a chyfweliadau i archwilio profiadau 281 o rieni sydd mewn trafferthion ariannol, canfu’r astudiaeth fod prisiau fformiwla gynyddol yn rhoi teuluoedd dan bwysau ariannol aruthrol tra’n effeithio’n negyddol ar iechyd meddwl a phenderfyniadau bwydo babanod.

Fe wnaethant ganfod bod bron pob rhiant a gymerodd ran wedi nodi effeithiau andwyol ar eu lles meddyliol, gyda theimladau o bryder, euogrwydd ac unigedd yn gyffredin ymhlith yr ymatebwyr. Disgrifiodd rhai rhieni brofiad o ofid mor ddifrifol nes iddynt gwestiynu eu gallu i ymdopi, tra bod eraill yn nodi teimladau o edifeirwch yn gysylltiedig â phwysau ariannol gofalu am fabi.

Dyma rai o brif ganfyddiadau’r astudiaeth:

• Nododd bron i 40 y cant o rieni eu bod wedi troi at arferion bwydo anniogel, gan gynnwys ailddefnyddio gweddillion fformiwla, glastwreiddio fformiwla a lleihau sterileiddio.
• Dywedodd mwy na thraean (37 y cant) nad oeddent wedi gwresogi eu cartrefi, tra bod 43 y cant yn hwyr yn talu biliau cartref.
• Roedd bron hanner (47 y cant) wedi mynd i ddyledion y mae’n anodd eu had-dalu.
• Dywedodd un ar hugain y cant o famau eu bod wedi cwtogi eu habsenoldeb mamolaeth a dychwelyd i’r gwaith yn gynnar.
• Roedd pedwar deg wyth y cant wedi cyflwyno bwydydd solet cyn bod eu baban yn barod, tra bod 45 y cant wedi newid i laeth rhatach a fwriedir ar gyfer babanod hŷn.
• Dywedodd deg y cant eu bod wedi mynd â fformiwla o siop heb dalu.

Daw’r ymchwil ar adeg o gynnydd sylweddol ym mhrisiau fformiwla babanod. Mae ymchwilwyr yn nodi bod prisiau fformiwla wedi codi cymaint â 45 y cant rhwng 2021 a 2023, tra bod y galw’n parhau’n uchel, gyda mwy na hanner y babanod yn y DU yn derbyn fformiwla o fewn eu hwythnosau cyntaf ac 88 y cant yn cael rhywfaint o laeth fformiwla erbyn iddynt gyrraedd chwe mis oed.

Dywedodd Dr Rhiannon Phillips, Dirprwy Ddeon Cyswllt Ymchwil yn Ysgol Chwaraeon a Gwyddorau Iechyd Caerdydd a chyd-awdur yr astudiaeth:

“Mae’r canfyddiadau hyn yn rhoi darlun pryderus o’r heriau sy’n wynebu teuluoedd ledled y DU. Ni ddylai unrhyw riant gael ei roi mewn sefyllfa lle mae pwysau ariannol yn eu gorfodi i wneud dewisiadau amhosibl ynghylch sut i fwydo eu babanod.

“Mae ein hymchwil yn tynnu sylw at ganlyniadau pellgyrhaeddol fforddiadwyedd llaeth fformiwla, nid yn unig ar gyfer maeth ac iechyd babanod, ond hefyd ar gyfer llesiant rhieni, diogelwch ariannol a bywyd teuluol yn gyffredinol.

“Mae’r astudiaeth yn atgyfnerthu’r angen brys am weithredu i sicrhau bod gan bob teulu fynediad at opsiynau bwydo babanod fforddiadwy, ochr yn ochr â chefnogaeth o ansawdd uchel i’r rhai sydd eisiau bwydo ar y fron.

“Rhaid i roi’r dechrau gorau posibl mewn bywyd i bob plentyn barhau i fod yn flaenoriaeth iechyd cyhoeddus. Mae angen camau cydlynol gan lunwyr polisi, darparwyr gofal iechyd a diwydiant i gefnogi teuluoedd a diogelu diogelwch bwyd babanod, yn enwedig yn ystod misoedd cynnar hollbwysig o fywyd babanod.”

Mae ymchwilwyr yn galw am ddull mwy cyfannol o gefnogi bwydo babanod, gan gynnwys mwy o fuddsoddiad mewn gwasanaethau cefnogi bwydo ar y fron ochr yn ochr â mesurau i sicrhau bod gan fabanod sy’n cael eu bwydo â fformiwla fynediad dibynadwy at faeth fforddiadwy.

Cynhaliwyd yr astudiaeth gan ymchwilwyr o Brifysgol Metropolitan Caerdydd, Prifysgol Abertawe, Prifysgol Swydd Hertford, Ymddiriedolaeth Maeth First Steps, Mammas Leicester, y Rhwydwaith Cymorth Bwyd Annibynnol ac Ymddiriedolaeth Sefydledig GIG Ysbytai Newcastle upon Tyne.