Astudiaeth ryngwladol newydd yn rhybuddio am effaith negeseuon newid hinsawdd ar iechyd meddwl

Mae academydd o Brifysgol Metropolitan Caerdydd wedi helpu i arwain ymchwil ryngwladol newydd gan rybuddio y gallai’r ffordd y mae newid hinsawdd yn cael ei gyfathrebu fod yn niweidio iechyd meddwl y cyhoedd ac yn tanseilio ymdrechion i ysgogi gweithredu.

Mae Dr Barry Bentley, Darllenydd mewn Biobeirianneg ym Met Caerdydd, yn rhan o’r tîm rhyngwladol y tu ôl i’r astudiaeth a adolygwyd gan gymheiriaid a gyhoeddwyd yn Datblygu Cynaliadwy, cyfnodolyn rhyngddisgyblaethol blaenllaw sy’n canolbwyntio ar dynnu sylw at atebion posibl i heriau byd-eang.

Mae’r astudiaeth yn archwilio sut mae negeseuon newid hinsawdd yn cael eu cyflwyno i’r cyhoedd. Mae’n awgrymu y gall dulliau sy’n seiliedig ar ofn a ddefnyddir yn eang, sydd wedi’u cynllunio i bwysleisio ar ymatebion brys, gael canlyniadau anfwriadol. Mae tystiolaeth a adolygwyd yn yr astudiaeth yn dangos y gall negeseuon brawychol gynyddu pryder a gofid, gan atal pobl rhag ymgysylltu â’r mater yn gyfan gwbl.

Yn hytrach, mae’r awduron, o China, Awstralia, Bosnia a Herzegovina, Brasil, Iwerddon, Seland Newydd, yr UDA, yn ogystal â’r DU, yn dadlau y gallai negeseuon mwy cadarnhaol ac ymarferol fod yn fwy effeithiol yn y tymor hir. Mae dulliau sy’n canolbwyntio ar weithrediadau cyraeddadwy, cyfrifoldeb a rennir ac atebion yn fwy tebygol o annog ymgysylltiad cyhoeddus parhaus, tra hefyd yn diogelu llesiant meddyliol.

Dywedodd Dr Bentley fod y canfyddiadau yn tynnu sylw at yr angen i ailfeddwl sut mae newid hinsawdd yn cael ei drafod mewn disgwrs gyhoeddus.

“Mae newid hinsawdd yn her brys byd-eang sy’n ein hwynebu, ond mae sut rydyn ni’n cyfathrebu’r her honno yr un mor bwysig,” meddai.

“Os yw negeseuon yn creu ofn heb gynnig ymdeimlad o asiantaeth, gall ddatgysylltu pobl neu effeithio’n negyddol ar lesiant.”

Mae’r astudiaeth hefyd yn tynnu sylw at ddiffyg ymchwil i effeithiau seicolegol cyfathrebu hinsawdd ac yn galw am ddull mwy cytbwys yn y dyfodol.

Ychwanegodd Dr Bentley y gallai ail-fframio’r mater helpu i ysgogi unigolion a chymunedau i weithredu heb deimlo eu bod wedi’u llethu.

“Mae yna cyfle i ailfeddwl sut rydyn ni’n ymgysylltu â phobl ar faterion newid hinsawdd,” meddai.

“Trwy ganolbwyntio ar obaith, cydweithredu ac atebion ymarferol, gallwn annog gweithredu ystyrlon heb gyfaddawdu llesiant meddyliol.”