Cynllun peilot Met Caerdydd yn agor y drws i arloesedd yn yr economi gylchol yng Nghymru, yn ôl gwerthusiad

Mae cynllun peilot a gefnogir gan Lywodraeth Cymru, sy’n helpu sefydliadau i gymryd eu camau cyntaf i’r economi gylchol yn llwyddo i ostwng rhwystrau i arloesi, yn ôl gwerthusiad annibynnol newydd.

Cynigiodd y cynllun ‘Newydd i’r Economi Gylchol’, a ddarparwyd gan Brosiect Cymunedau Arloesi Economi Gylchol (CEIC) ym Mhrifysgol Metropolitan Caerdydd, grantiau o hyd at £10,000 ar gyfer astudiaethau dichonoldeb, a gynlluniwyd fel cam tuag at raglenni mwy.

Canfu’r gwerthusiad fod y cynllun peilot wedi mynd i’r afael yn uniongyrchol â bwlch hirhoedlog yn y dirwedd arloesi. Mae llawer o sefydliadau, yn enwedig busnesau bach a chanolig a’r rhai sy’n newydd i egwyddorion yr economi gylchol, yn ystyried rhaglenni ariannu presennol yn gymhleth, yn risg uchel, ac yn anodd eu cyrchu. Drwy ostwng rhwystrau i fynediad a galluogi profion dichonoldeb cynnar, mae’r cynllun peilot wedi helpu i leihau’r risg honno wrth greu llwybr cliriach i gyfleoedd ariannu mwy.

Daeth cefnogaeth gan CEIC i’r amlwg fel ffactor hollbwysig i lwyddiant y cynllun, gan helpu ymgeiswyr i fireinio syniadau a llywio’r broses.

Dywedodd Dr Gary Walpole, Cyfarwyddwr Cymunedau Arloesi Economi Gylchol: “Mae’r rhaglen hon wedi helpu i agor y drws i sefydliadau y gallai eu syniadau fel arall gael trafferth ennill tyniant yn gynnar. Mae hyn yn ymwneud â mwy na phrosiectau unigol – mae’n ymwneud â chreu piblinell o arloesedd a chymuned o’i chwmpas. Os gallwn barhau i fireinio’r model, ymestyn ei gyrhaeddiad, a chadw’r ffocws ar hygyrchedd, mae potensial gwirioneddol i gyflymu gweithgarwch yr economi gylchol ledled Cymru.”

Er bod y grant o £10,000 yn cael ei ystyried yn briodol ar gyfer gwaith dichonoldeb, roedd rhai busnesau llai yn meddwl bod y baich gweinyddol yn trechi’r cyllid. Canfu’r gwerthusiad ansicrwydd ynghylch cyllid cyfatebol, gofynion adrodd, a meini prawf cymhwysedd.

Er gwaethaf hyn, roedd ymgeiswyr yn gwerthfawrogi’r adborth a’r her a ddarparwyd drwy’r broses asesu, hyd yn oed pan oeddent yn aflwyddiannus.

Ychwanegodd Dr Walpole: “Os ydym am ehangu cyfranogiad, mae angen cyllid arnom sy’n gymesur, yn hygyrch ac wedi’i gefnogi’n dda, yn enwedig ar gyfer sefydliadau llai.”

Mae’r adroddiad yn argymell canllawiau cliriach, prosesau symlach, a safle cryfach i’r cynllun fel porth i gyllid arloesi ehangach. Mae hefyd yn galw am gyrhaeddiad rhanbarthol mwy a buddsoddiad parhaus yn rôl gyfryngol CEIC.

Gwyliwch astudiaeth achos fideo gan un o’r busnesau a gafodd gymorth gan y cynllun peilot: