Mae ymchwil newydd gan Met Caerdydd yn nodi sut y gall gweithgaredd corfforol yn seiliedig ar natur wella iechyd meddwl

Mae ymchwilwyr ym Mhrifysgol Metropolitan Caerdydd wedi datblygu argymhellion ymarferol ar gyfer defnyddio gweithgaredd corfforol sy’n seiliedig ar natur i gefnogi iechyd meddwl a lles.

Mae’r astudiaeth, dan arweiniad Canolfan Ymchwil Iechyd, Gweithgaredd a Llesiant (CAWR) y Brifysgol, yn dwyn ynghyd dystiolaeth bresennol i ddangos sut y gellir cynllunio a chyflwyno gweithgaredd awyr agored yn well er budd pobl sy’n profi afiechyd meddwl. Disgwylir i’w hymchwil, a gyhoeddwyd yn y cyfnodolyn Mental Health Science, lywio canllawiau iechyd cyhoeddus a datblygu rhaglenni yn y dyfodol yng Nghymru a thu hwnt.

Er bod effeithiau cadarnhaol gweithgarwch corfforol ac amser a dreulir mewn natur wedi’u hen sefydlu, canfu’r ymchwilwyr ddiffyg canllawiau clir ar sut i gymhwyso’r dulliau hyn yn ymarferol.

Wrth ddadansoddi mwy na 900 o astudiaethau, nododd y tîm chwe maes allweddol a ddylai lunio rhaglenni effeithiol, gan gynnwys y math o amgylchedd naturiol, dyluniad gweithgareddau, hyd sesiynau a rhaglenni, elfennau cymdeithasol ac anghenion gwahanol grwpiau poblogaeth.

Mae’r ymchwil hefyd yn tynnu sylw at yr angen am frys, gan nodi bod pobl ag afiechyd meddwl yn fwy tebygol o brofi iechyd corfforol gwaeth a disgwyliad oes fyrrach o’i gymharu â’r boblogaeth gyffredinol.

Dywedodd Dr Paul Sellars o CAWR, prif awdur yr astudiaeth:

“Rydym yn ymwybodol y gall gweithgarwch corfforol a bod mewn natur gael effaith bwerus ar iechyd meddwl, ond mae bwlch clir wedi bod yn y ffordd i droi’r dystiolaeth honno’n ymarfer. Mae’r ymchwil hon yn dechrau mynd i’r afael â hynny.

“Drwy ddarparu argymhellion ymarferol, sy’n seiliedig ar dystiolaeth, rydym yn gobeithio y bydd y gwaith hwn yn cefnogi datblygiad rhaglenni mwy effeithiol ac yn llywio polisi, yn enwedig mewn meysydd megis presgripsiynu cymdeithasol ac iechyd cymunedol.”

Mae’r astudiaeth yn darparu canllawiau ar gyfer sefydliadau sy’n darparu ymyriadau iechyd a lles, yn enwedig y rhai sy’n gweithio mewn lleoliadau cymunedol ac anghlinigol.

Dywedodd Dr Sellars: “Mae gweithgarwch corfforol yn seiliedig ar natur yn cynnig cyfle gwirioneddol i gefnogi atal ac adferiad mewn iechyd meddwl. Yr her nawr yw ymgorffori’r dulliau hyn yn fwy cyson mewn gwasanaethau a sicrhau eu bod yn hygyrch i’r bobl sydd eu hangen fwyaf.”