Nod menter ryngwladol newydd yw grymuso menywod a merched i lunio dyfodol AI

Beth pe bai mwy o ferched yn gallu gweld eu hunain fel dyfodol deallusrwydd artiffisial? Nod menter ryngwladol newydd dan arweiniad Prifysgol Metropolitan Caerdydd (Met Caerdydd) mewn partneriaeth â Phrifysgol Dechnoleg Ffederal Akure (FUTA), Nigeria, yw gwireddu'r weledigaeth honno.

Wedi'i ariannu gan Grant Partneriaethau Cydraddoldeb Rhywiol y Cyngor Prydeinig, mae'r prosiect HerHCAI (Human-Centred AI) yn ceisio cynyddu cyfranogiad menywod a merched mewn deallusrwydd artiffisial (AI), STEM, a thechnolegau digidol, wrth hyrwyddo datblygu systemau AI mwy cynhwysol a chyfrifol.

Dros y 12 mis nesaf, bydd HerHCAI yn cyflwyno ystod o weithgareddau ledled y DU a Nigeria, gan gynnwys:

• Rhaglen llythrennedd digidol AI 10 wythnos sy'n canolbwyntio ar ddynol sy'n cefnogi 50–200 o fenywod a merched di-waith
• Cynllun mentora diwydiant strwythuredig dan arweiniad menywod uwch mewn AI a thechnoleg
• Cyfres o seminarau sy'n dod â llunwyr polisi, addysgwyr, ymchwilwyr ac arweinwyr diwydiant at ei gilydd
• Cynhadledd ryngwladol yn canolbwyntio ar gydraddoldeb rhywiol a chynhwysiant mewn AI
• Ymweliadau cyfnewid cilyddol rhwng Met Caerdydd a FUTA i gryfhau cydweithredu rhyngwladol a rhannu gwybodaeth

Mae'r prosiect yn ymateb i her fyd-eang gynyddol. Wrth i AI barhau i drawsnewid gofal iechyd, addysg, cyflogaeth a gwasanaethau cyhoeddus, mae menywod yn parhau i gael eu tangynrychioli'n sylweddol wrth ddylunio, datblygu a llywodraethu'r technolegau hyn. Mae'r anghydbwysedd hwn wedi codi pryderon am ragfarn rhywedd mewn systemau AI a'r effaith y gall rhagfarn o'r fath ei chael ar fenywod a merched.

Mae HerHCAI wedi'i seilio ar egwyddor glir: Dylai AI weithio i bawb, ac mae hynny'n dechrau gyda sicrhau bod menywod yn cymryd rhan weithredol wrth lunio ei ddyfodol.

Mae'r fenter yn cael ei harwain gan Dr Omobolanle Omisade a Dr Fiona Carroll ym Met Caerdydd, ochr yn ochr â'r Athro Olutayo Kehinde Boyinbode o'r Adran Gyfrifiadureg yn FUTA. Sicrhaodd y tîm y wobr ariannol ar y cyd.

Dywedodd Dr Omobolanle Omisade, Prif Ymchwilydd HerHCAI ym Met Caerdydd:

"Mae AI yn cael ei hyfforddi ar fyd sydd eisoes yn anfantais i fenywod, a'r canlyniad yw cenhedlaeth o offer a all ein camddarllen, ein camddiagnosio ni, a'n gadael allan. Mae HerHCAI yn bodoli oherwydd bod yr ateb nid yn unig yn well technoleg, ond mwy o gyfranogiad.

"Mae angen mwy o fenywod yn ymwneud â sut mae AI yn cael ei ddylunio, ei ddatblygu, ei addysgu a'i lywodraethu. Trwy ddod ag addysg, mentora, ymchwil ac ymgysylltu â pholisi at ei gilydd, rydym am greu cyfleoedd i fenywod a merched ddod yn gyfranwyr gweithredol i ddyfodol AI. Rydym yn dechrau yng Nghaerdydd ac Akure, ond mae ein huchelgais yn fyd-eang.

"Gyda'n gilydd, gallwn helpu i adeiladu dyfodol lle mae AI yn cael ei siapio gan leisiau amrywiol ac yn gweithio i bawb." Mae'r prosiect yn cyd-fynd ag ymdrechion yn y DU a Nigeria i adeiladu gweithlu digidol mwy amrywiol a mynd i'r afael â phrinder sgiliau mewn technolegau sy'n dod i'r amlwg. Mae hefyd yn cyfrannu at sgyrsiau byd-eang ynghylch arloesi cyfrifol, technoleg gynhwysol a chydraddoldeb rhywiol.

Cysylltu

Ar hyn o bryd mae HerHCAI yn chwilio am gyfranogwyr, mentoriaid, ymchwilwyr, addysgwyr, partneriaid diwydiant, llunwyr polisi a sefydliadau sydd â diddordeb mewn cyfrannu at y prosiect.

Anogir menywod a merched sydd â diddordeb mewn ymuno â'r rhaglen hyfforddi, yn ogystal ag unigolion a sefydliadau sy'n dymuno cefnogi'r fenter, i gysylltu â ni.