Ymchwil Met Caerdydd yn Amlygu Pŵer Darlunio wrth Wella Gwneud Penderfyniadau ar y Cyd mewn Gofal Iechyd

Mae ymchwilwyr ym Mhrifysgol Metropolitan Caerdydd yn archwilio sut y gall darlunio gryfhau cyfathrebu rhwng gweithwyr gofal iechyd proffesiynol a chleifion, gan wella dealltwriaeth a chefnogi gwneud penderfyniadau ar y cyd mwy effeithiol.

Mae gwneud penderfyniadau ar y cyd yn broses gydweithredol lle mae gweithwyr gofal iechyd proffesiynol a chleifion yn cydweithio i wneud penderfyniadau gwybodus am driniaeth. Mae'r dull yn dibynnu ar gyfathrebu clir a gwybodaeth hygyrch i sicrhau bod cleifion yn deall eu hopsiynau, eu risgiau a'u manteision yn llawn.

Dan arweiniad Amelia Huw Morgan, ochr yn ochr â chydweithwyr o adran Gwyddorau Iechyd y Brifysgol, mae ymchwilwyr wedi bod yn ymchwilio i sut y gall darlunio chwarae rhan hanfodol wrth wella gwneud penderfyniadau ar y cyd. Canolbwyntiodd y prosiect hwn, a gefnogwyd gan Lywodraeth Cymru, ar gyd-gynhyrchu adnoddau gwybodaeth weledol a gynlluniwyd i gefnogi dealltwriaeth cleifion mewn lleoliadau clinigol.

Fel rhan o'r fenter, bu myfyrwyr Meistr yn gweithio ochr yn ochr â chleifion a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol mewn lleoliadau clinigol i ddatblygu deunyddiau darluniadol yn ymdrin â’r canlynol:

• Rhoi pigiadau hydrocortisone yn gywir (ar gyfer lleihau poen a llid)
• Rheoli steroidau yn effeithiol (er enghraifft i gleifion ag asthma neu ecsema)
• Y risgiau a'r manteision sy'n gysylltiedig â sodiwm valproad (a ddefnyddir i drin epilepsi ac anhwylder deubegwn)

Cafodd yr adnoddau a gynhyrchwyd ar y cyd eu cynllunio i fod yn glir, yn hygyrch ac yn canolbwyntio ar y claf, gan sicrhau y gellid deall gwybodaeth feddygol gymhleth yn haws yn ystod ymgynghoriadau.

Mae canfyddiadau’r prosiect yn dangos y gall darluniau sydd wedi’u cynllunio’n dda leihau camddealltwriaeth rhwng cleifion a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol yn sylweddol. Drwy ddarparu deunyddiau gweledol cefnogol, mae clinigwyr mewn gwell sefyllfa i esbonio opsiynau triniaeth, tra bod cleifion yn ennill mwy o hyder wrth gymryd rhan mewn penderfyniadau am eu gofal.

Dywedodd Amelia Huw Morgan, Uwch-ddarlithydd Darlunio yn Ysgol Gelf a Dylunio Prifysgol Metropolitan Caerdydd:

“Mae gwneud penderfyniadau ar y cyd yn dibynnu ar eglurder, ymddiriedaeth a dealltwriaeth gydfuddiannol. Mae ein hymchwil yn dangos y gall darlunio weithredu fel pont bwerus mewn sgyrsiau clinigol, gan helpu cleifion i ddeall gwybodaeth gymhleth a theimlo'n fwy hyderus ynghylch y penderfyniadau maen nhw'n eu gwneud.”

Mae'r ymchwil yn tynnu sylw at y potensial ar gyfer cydweithio rhyngddisgyblaethol rhwng gwyddorau iechyd a disgyblaethau creadigol i wella canlyniadau a phrofiadau cleifion, sy'n cael ei archwilio ymhellach mewn ysgoloriaeth Doethuriaeth a ariennir yn llawn. Mae'r tîm yn gobeithio y bydd y canfyddiadau'n llywio strategaethau cyfathrebu gofal iechyd yn y dyfodol ledled Cymru a thu hwnt.