O'r Wcráin i Gaerdydd: Taith Vira

Wrth iddi raddio gydag MSc mewn Seicoleg Iechyd, mae Vira Shcherbakova yn myfyrio ar ei thaith anodd ond ysbrydoledig o’r Wcráin i Brifysgol Metropolitan Caerdydd.

Rwy’n wreiddiol o Kharkiv, Wcráin. Cyn y rhyfel, roeddwn i’n seicolegydd ymarferol, yn rhedeg fy mhractis fy hun, yn magu fy nheulu ac yn adeiladu bywyd roeddwn i’n ei garu. Ym mis Chwefror 2022, newidiodd popeth. Pan ddechreuodd y goresgyniad llawn, treuliodd fy nheulu chwe diwrnod yn cuddio mewn islawr heb drydan, dŵr nac unrhyw sicrwydd ynghylch beth fyddai’n digwydd nesaf. Yn y pen draw, gwnaethom y penderfyniad torcalonnus i adael ein cartref a cheisio diogelwch.

Fel llawer o bobl Wcráin, fe wnaethom gyrraedd y Deyrnas Unedig yn wynebu dyfodol ansicr a’r her o ailadeiladu ein bywydau. Yr hyn nad oeddwn i’n ei wybod bryd hynny oedd y byddai Cymru’n dod nid yn unig yn lle diogel, ond yn lle cyfle, cefnogaeth a pherthyn.

Roedd y blynyddoedd cynnar yn anhygoel o anodd. Roedd dadleoli yn golygu colli nid yn unig ein cartref, ond hunaniaeth broffesiynol, statws cymdeithasol a’r hyder sy’n dod o wybod ble rydych chi’n perthyn. Roedd yn rhaid i fy mhlant addasu i iaith, system addysg a diwylliant newydd. Gwylio nhw’n brwydro oedd un o’r rhannau anoddaf o’n taith.

Ar yr un pryd, roeddwn i’n benderfynol o ailadeiladu fy ngyrfa. Dechreuais weithio yn fy wythnos gyntaf yn y DU, i ddechrau fel hyfforddwr ioga, yna fel Swyddog Ymgysylltu â Disgyblion yn cefnogi pobl ifanc agored i niwed, ac yn ddiweddarach fel Ymgynghorydd RISE yn gweithio gyda menywod yr effeithir arnynt gan gam-drin domestig a thrawma.

Ochr yn ochr â gwaith a bywyd teuluol, penderfynais ddychwelyd i addysg uwch a dilyn MSc mewn Seicoleg Iechyd ym Met Caerdydd. Astudio oedd un o heriau mwyaf fy mywyd: roedd nosweithiau yn astudio ar ôl rhoi fy mhlant i’r gwely, bore cynnar yn paratoi aseiniadau cyn gwaith, ond roedd pob her yn cryfhau fy mhenderfyniad.

Roedd fy nhraethawd hir yn archwilio’r rhwystrau a’r hwyluswyr i iechyd meddwl a chefnogaeth seicogymdeithasol i fenywod Wcráin sy’n byw yn y DU. Roedd yr ymchwil hon yn bersonol iawn. Trwy wrando ar fenywod eraill sydd wedi’u dadleoli, dysgais nad yw adferiad yn ymwneud â diogelwch corfforol yn unig. Mae angen dealltwriaeth, ymddiriedaeth, cefnogaeth ddiwylliannol sensitif ac, yn anad dim, ymdeimlad o berthyn.

Mae’r ymchwil yn tynnu sylw at sut y gall rhwystrau iaith, pwysau ariannol, stigma ac ansicrwydd atal mynediad at gymorth, tra gall caredigrwydd, cysylltiadau cymunedol cryf a gwasanaethau yn iaith person ei hun wneud gwahaniaeth mawr.

Heddiw, rwy’n falch o fod yn dechrau pennod newydd fel Ymarferydd Iechyd Meddwl Ieuenctid yn CAMHS (Gwasanaethau Iechyd Meddwl Plant a Phobl Ifanc), gan gefnogi plant a phobl ifanc o fewn gwasanaethau iechyd meddwl. Mae’r rôl hon yn cynrychioli ailadeiladu fy hunaniaeth broffesiynol a thrawsnewid profiad byw yn gefnogaeth ystyrlon i eraill.

Rwy’n ddiolchgar iawn i bawb sydd wedi fy helpu ym Met Caerdydd, yn enwedig fy nhiwtor Dr Heidi Seage a’m goruchwyliwr Dr Mike Wells, ac i fy nheulu – fy ngŵr, Vadym, a fy mhlant, Mykyta a Milana – a rannodd bob her a chyflawniad. Bedair blynedd yn ôl, cyrhaeddais Gymru yn chwilio am ddiogelwch. Heddiw, rwy’n graddio gyda gwytnwch, teimlad o berthyn a dechrau newydd.