Skip to content

Myfyrwyr Met Caerdydd yn cynnig gobaith ac iachâd i bentref gwahanglwyf yn India

26 Chwefror 2026

Yn ddiweddar, ymwelodd myfyrwyr o Brifysgol Metropolitan Caerdydd â phobl sy'n byw gyda gwahanglwyf yn India – rhan o astudiaeth ymchwil sy'n esblygu dan arweiniad y Brifysgol – er mwyn helpu gwella bywydau pobl sy'n byw gyda'r cyflwr.

Mae Pentref HOPE, Delhi, India, yn bentref 9km2 - cartref i 800 o deuluoedd a thua 6,000 o bobl - a grëwyd ar gyfer pobl sy'n byw gyda gwahanglwyf.

A group of men and women in traditional indian clothing, standing in front of a tent.

Ym mis Rhagfyr 2024, ymwelodd ymchwilwyr Met Caerdydd â Phentref HOPE am y tro cyntaf i addysgu am bwysigrwydd esgidiau priodol a darparu hyfforddiant cychwynnol i'r rhai sy'n byw gyda gwahanglwyf, eu teuluoedd a'r gymuned ehangach. Y nod hirdymor yw helpu gydag iachâd clwyfau, lleihau anffurfiadau, ac osgoi'r risg o dorri aelod i ffwrdd.

Yn ystod yr ymweliad diweddar, cafodd saith myfyriwr sy’n astudio ar gwrs gradd BSc (Anrh) Podiatreg a Gradd Meistr Dylunio Cynnyrch ym Mhrifysgol Metropolitan Caerdydd, ochr yn ochr ag ymchwilwyr o Brifysgol Metropolitan Caerdydd, y cyfle i dreulio pythefnos yn cynnal profion cardiofasgwlaidd, i asesu'r cysylltiad rhwng iechyd cardiofasgwlaidd ac iachâd clwyfau mewn unigolion sy'n byw gyda gwahanglwyf a darparu atebion esgidiau posibl.

Mae Dr Jane Lewis, Darllenydd mewn Meddygaeth Podiatreg a Chylchrediad y Cylchrediad ym Mhrifysgol Metropolitan Caerdydd, yn gyd-arweinydd ar y prosiect esgidiau gwahanglwyf: "O ystyried cyfraniadau gorgyffwrdd niwropathi, annigonolrwydd fasgwlaidd a risg cardiofasgwlaidd systemig, mae’r angen yn glir i nodweddu iechyd cardiofasgwlaidd yn well mewn pobl yr effeithir arnynt gan wahanglwyf, yn enwedig y rhai sydd â chlwyfau i'r traed.

“Nod ein hastudiaeth ddiweddaraf yw asesu nifer yr achosion a dogfennu mesuriadau risg cardiofasgwlaidd allweddol – gan gynnwys asesu pwysedd gwaed ar gyfer gorbwysedd, gwerthusiad Doppler o lif y gwaed yn yr aelodau isaf, a sgrinio am ffibriliad atrïaidd – ymhlith unigolion yr effeithir arnynt gan wahanglwyf sy’n mynychu gwasanaethau gofal traed ym Mhentref HOPE.”

Wrth feddwl am yr hirdymor, mae Met Caerdydd yn anelu at sefydlu cyfleuster dylunio a datblygu ym Mhentref HOPE a all gynhyrchu esgidiau pwrpasol sydd wedi'u cynllunio'n benodol i hyrwyddo urddas, iachâd clwyfau gweithredol a sefydlogi Traed Charcot, sy'n achosi i draed anffurfio a chwympo gan arwain yn amlaf at glwyfau anodd eu hiacháu ar waelod y droed.

Mae Sophie Widdows yn fyfyrwraig BSc (Anrh) Podiatreg ym Mhrifysgol Metropolitan Caerdydd ac aeth ar y daith i Bentref HOPE. “Fel myfyriwr Podiatreg, mae treulio pythefnos yn gweithio o fewn cymuned gwahanglwyfus wedi ail-lunio fy nealltwriaeth o bodiatreg y tu hwnt i'r ystafell glinig. Mae llawer o'r bobl rwyf wedi bod yn gweithio gyda nhw yn byw gyda cholled synhwyraidd hirdymor, ac anffurfiadau yn yr aelodau isaf a'r dwylo, ac mae gweld sut y gall rhywbeth mor syml ag esgidiau priodol gydag opsiwn cau addas helpu i atal anafiadau pellach a chael effaith enfawr ar ansawdd eu bywyd, wedi atgyfnerthu pwysigrwydd rôl podiatreg i les eraill.

People in traditional Indian attire sit on the sidewalk beside a purple building and a tent.

Cafodd glaf eu rhoi i fyfyrwyr Gradd Meistr Dylunio Cynnyrcho Brifysgol Metropolitan Caerdydd cyn teithio i India, gyda'r nod o ddylunio esgidiau pwrpasol a mewnwadnau orthoteg ar gyfer cleifion. Bydd pedwar claf sy'n byw ym Mhentref HOPE yn fuan yn cael esgidiau priodol am y tro cyntaf, a bydd y tîm o Brifysgol Metropolitan Caerdydd yn parhau i fonitro sut mae eu cyflwr yn gwella dros y misoedd nesaf.

Ychwanegodd Dr Lewis: “Mae’r daith hon wedi rhoi cyfle i fyfyrwyr ehangu eu dysgu, datblygu eu sgiliau clinigol a dylunio y tu allan i glinig, labordy dylunio, neu ystafell ddosbarth, a’u rhoi ar waith mewn amgylchedd heriol yn y byd go iawn.

“Mae hefyd wedi ein galluogi i gasglu rhagor o ddata i gefnogi ymchwil barhaus sy’n digwydd ym Met Caerdydd drwy archwilio integreiddio asesiad risg cardiofasgwlaidd a darpariaeth esgidiau i ofal arferol. Mae ein hastudiaeth ymchwil gyfredol yn ceisio llywio dulliau mwy cynhwysfawr ac amlddisgyblaethol o atal a rheoli clwyfau traed sy'n gysylltiedig â gwahanglwyf.

Mae gwahanglwyf, a elwir hefyd yn glefyd Hansen, yn glefyd heintus y gellir ei drin sy'n effeithio ar y croen, pilenni mwcaidd a nerfau, gan achosi afliwiad a lympiau ar y croen ac, mewn achosion difrifol, colli synhwyrau ac anffurfiadau. Mae'r cyflwr yn effeithio'n bennaf ar bobl sy'n byw yn Affrica drofannol ac Asia, gyda 60% o'r dioddefwyr yn byw yn India. Yn ôl Sefydliad Iechyd y Byd, mae mwy na 200,000 o achosion newydd o wahanglwyf yn cael eu hadrodd bob blwyddyn.